و نيست على مگر مانند پشه از جمله مخلوقات اين ملك فسيح ، و بعد از اين حضرت امام باقر علوم الاولين و الآخرين عليه السّلام فرمودند ، كه آنچه پيغمبر در باب ذباب و بعوضه گفت اينست كه بيان كردم ، و آن را دخلى در اين قول خداى تعالى كه فرمود : « إِنَّ اللَّهَ لا يَسْتَحْيِي أَنْ يَضْرِبَ مَثَلًا ما بَعُوضَةً فَما فَوْقَها » نيست . وَ أَمَّا الَّذِينَ كَفَرُوا و اما آنان كه كافر شدند چون نميدانند حقيقت آن را فَيَقُولُونَ پس ميگويند : ما ذا أَرادَ اللَّهُ بِهذا مَثَلًا چه چيز خواسته است خداى تعالى به اين كلام از روى مثل زدن يُضِلُّ بِهِ كَثِيراً اى « كثيرا من الناس » يعنى گمراه ميسازد بسبب آن بسيارى از مردمان را وَ يَهْدِي بِهِ كَثِيراً و راه مينمايد به آن گروه بسيار را از اهل هدايت . يا نظر بنفس خود شأنست و يا باعتبار فضل و شرف ايشانست و الا مهديين نظر بضالين در غايت قلت‌اند حق تعالى در رد كلام ايشان ميفرمايد كه وَ ما يُضِلُّ بِهِ إِلَّا الْفاسِقِينَ و گمراه نميسازد به آن ضرب المثل مگر بيرون روندگان از حدّ ايمان را . و چون ضلال فعل قبيح است و حق تعالى از قبائح منزّه و مبرّاست پس مراد از اضلال خذلان خواهد بود ، به اين معنى كه حق تعالى اين فسّاق را بواسطهء رسوخ ايشان در فسق و معصيت به اختيار خودشان واميگذارد و منع لطف و توفيق از ايشان مىكند . پس فسق ايشان ايشان را در ضلالت انداخته ، بنا بر اين « يُضِلُّ بِهِ كَثِيراً وَ يَهْدِي بِهِ كَثِيراً » از جملهء كلام كفار است ، چنانچه حديث على بن ابراهيم مؤيد اينست زيرا كه از حضرت صادق عليه السّلام روايت كرده كه چون جمعى گمان كردند كه حق سبحانه و تعالى خود اضلال عباد مىكند و بازاى ضلالت ايشان را معذب ميسازد ، بنا بر اين حق تعالى در رد ايشان فرمود : كه « وَ ما يُضِلُّ بِهِ إِلَّا الْفاسِقِينَ » و چون حق تعالى در مقام رد اين آيت را نازل گردانيده ، بايد كه عدم إضلال حق تعالى مگر فاسقين را يا بمعنى خذلان باشد چنانچه مذكور شد ، و يا آنكه « يضل » مأخوذ است از اضلالى كه همزهء آن براى تعديت نباشد بلكه بمعنى و جدان باشد بنا بر اين « وَ ما يُضِلُّ بِهِ إِلَّا الْفاسِقِينَ » به اين معنى خواهد بود كه